Wat is een derdenonderzoek?

Btw administratie en verplichtingen

Een derdenonderzoek is een onderzoek naar de belastingen van een ander, oftewel van een derde. Voorbeelden zijn een leverancier of een afnemer met wie u een zakelijke relatie hebt. Andere voorbeelden zijn overheidsinstellingen en branchegenoten.Tijdens een derdenonderzoek komt een van onze controlemedewerkers bij u. Hij verzamelt dan gegevens en inlichtingen die van belang kunnen zijn voor het heffen van belastingen en het invorderen van belastingschulden van een ander: de derde. U kunt hierbij denken aan nota’s, facturen, kwitanties, declaraties, kopieën uit het kasboek en dergelijke.

Voorbeeld

Iemand heeft bij uw reisbureau een reis geboekt. In zijn aangifte zien de belastingdienst wel dat hij de kosten daarvan aftrekt, maar het is niet duidelijk wat voor soort kosten het zijn. Een controlemedewerker kan bij u langskomen om te beoordelen of het inderdaad om zakelijke kosten gaat, of om een privé-uitgave. Verantwoording Onze bevoegdheid om een derdenonderzoek in te stellen, is wettelijk geregeld. Als de belastingdienstgegevens over derden bij u opvragen, kan dat lastig voor u zijn. De belastingdienst proberen zo min mogelijk overlast te veroorzaken. De belastingdienst maken altijd de afweging: weegt het belang van hetonderzoek op tegen de last die u daardoor heeft? Ook vragen de belastingdienst niet onbeperkt gegevens op. De belastingdienst doen alleen onderzoek naar gegevens die van belang kunnen zijn voor de heffing of inning van belastingen.

Wat gebeurt er als u niet meewerkt?

U moet voldoen aan de wettelijke verplichtingen. Als u dat niet doet, begaat u een strafbaar feit. Daarnaast kunnen de belastingdienst u dwingen om uw verplichtingen na te komen via de rechter (in een civiel kort geding). Als de rechter ons gelijk geeft, kan hij uw medewerking afdwingen. De rechter kan u laten gijzelen (opsluiten). Of hij kan u een last onder dwangsom opleggen (dat is een bedrag dat u moet betalen voor elke dag dat u de verplichtingen niet nakomt).

Wie zijn verplicht om een administratie bij te houden?

Er zijn twee groepen die in bepaalde gevallen verplicht zijn om een administratie bij te houden:

rechtspersonen;

  • natuurlijke personen.
  • Natuurlijke personen zijn mensen van vlees en bloed. Dit in tegenstelling tot rechtspersonen. Onder die term valt elke instelling die rechts- en handelingsbevoegd is.
  • Rechtspersonen

Alle rechtspersonen moeten een administratie bijhouden. Voorbeelden van rechtspersonen zijn:

  • naamloze vennootschappen;
  • besloten vennootschappen;
  • verenigingen;
  • stichtingen;
  • buitenlandse rechtspersonen.

Wanneer doen de belastingdienst een derdenonderzoek?

Derdenonderzoeken kunnen deel uitmaken van verschillende soorten van onderzoek:

  • lopend onderzoek;
  • toekomstig onderzoek;
  • speciaal onderzoek;
  • internationaal onderzoek.

Lopend onderzoek

In het voorbeeld over het reisbureau gaat het om een derdenonderzoek bij een zakelijke relatie tijdens een lopend onderzoek.

Toekomstig onderzoek

Het is ook mogelijk dat de belastingdienst gegevens verzamelen voor een toekomstig onderzoek naar een ander. De controlemedewerker controleert bij een zogenoemd boekenonderzoek uw belastingaangiften en administratie en noteert gegevens die hij opvallend vindt voor de belastingheffing van een ander. Later vergelijkt hij die informatie dan met de informatie
van die ander.

Voorbeeld

Een controlemedewerker doet een boekenonderzoek bij een ondernemer. Daarbij ziet hij een contante betaling voor de aanleg van een tuin. Hij kan deze informatie gebruiken om de omzet te controleren van de hovenier die de tuin heeft aangelegd.

Speciaal onderzoek

Soms organiseren de belastingdienst zelfs speciale onderzoeken waarbij de belastingdienst op grote schaal informatie
opvragen binnen een bepaalde bedrijfstak. Zo hebben de belastingdienst in het verleden informatie opgevraagd bij reisbureaus. Het ging om een onderzoek naar privéreizen die betaald waren door ondernemers.

Internationaal onderzoek

De belastingdienst krijgen regelmatig verzoeken om informatie van buitenlandse belastingdiensten. Vaak hebben de belastingdienst die informatie zelf nog niet en moeten de belastingdienst eerst een derdenonderzoek doen. Andersom vragen de belastingdienst ook informatie aan buitenlandse belastingdiensten. Zij stellen dan voor ons een derdenonderzoek in.

Onderzoek naar een ander, maar geen derdenonderzoek

Ook als u (delen van) de administratie van een ander beheert, kunnen de belastingdienst die onderzoeken. Dat heet dan geen derdenonderzoek. De belastingdienst zien u dan als een verlengstuk van die ander.

Voorbeeld

U beheert gegevens van een cliënt. Bijvoorbeeld als u boekhouder bent. Als de belastingdienst inzage willen in die gegevens, bent u verplicht om mee te werken. Net zoals de belastingplichtige, uw cliënt, mee moet werken als de belastingdienst daarom vragen. Het gaat in dit geval niet om een derdenonderzoek, want u bent niet de eigenaar van de gegevens.

Voorbeeld

U vertegenwoordigt een cliënt voor zijn belastingen. Als de belastingdienst informatie willen over die cliënt, bent u verplicht om mee te werken. Omdat u gemachtigd bent door uw cliënt, beschouwen de belastingdienst u als die cliënt.
Het gaat hier dan ook niet om een derdenonderzoek.

Voorbeeld

Uw bedrijf heeft een dochter-, zuster- of een moedermaatschappij. Voor een boekenonderzoek van uw bedrijf hebben de belastingdienst informatie van een van die andere bedrijven nodig. De belastingdienst stellen dan geen derdenonderzoek in, maar verplichten u om die informatie op te vragen bij die andere bedrijven. De belastingdienst beschouwen die (verbonden) bedrijven namelijk als een verlengstuk van uw bedrijf. Bij buitenlandse bedrijven geldt een speciale regeling. Ook in dit voorbeeld gaat het dus niet om een derdenonderzoek.

Lees verder:

Hoe voeren de belastingdienst een derdenonderzoek uit?